LuninuxOS

Eerste indruk
"Daar roert entwat" (er beweegt iets: uit Boerken Naas van Guido Gezelle) Inderdaad er beweegt veel in de linuxwereld (en niet alleen daar)
Een tijdje geleden kondigde Canonical aan dat hun Ubuntu voortaan Unity als grafische omgeving zou gebruiken, dit om tot een eenvormige omgeving te komen op alle toestellen. De tot voor kort gebruikelijke Gnome 2.X werd immers vervangen door Gnome 3 in veel linuxdisto's. Linux Mint - inmiddels de marktleider geworden - beloofde Gnome 3 te volgen maar was dan toch gevonden voor een aanpassing met Mate (van een Argentijnse hacker) Inmiddels is Gnome 3 al een jaar oud en komt men al vlug met Gnome 4 opdraven. De oorzaak van dit alles is - zoals eerder gezegd - de opkomst van niet-desktop-georienteerde toestellen, die dan nog bovendien draagbaar zijn.
Geruchten doen de ronde dat ook de opvolger van Windows 7 – euh ... 8 dus - ook geen startknop meer zal hebben om hem ook op andere toestellen dan computers te kunnen gebruiken.
Applicaties worden de hoofdzaak, niet het bureaublad. Computers zijn out, smartphones zijn in ! In het licht van de recente ontwikkelingen, nu ook Gnome 4 in de stijgers staat, was ik ook wel eens benieuwd hoe het met Unity was. De nieuwe distro LuninuxOS voorziet hun distro van beide grafische omgevingen zodat je zonder weinig problemen een keuze kan maken. We vinden zowel Gnome Shell als Unity, beide in 2D en 3D versies terug. Voor de beide 3D versies moet men wel over de juiste videokaart beschikken maar bij redelijk recente pc's is dat geen probleem. Wanneer de juiste hardware wordt gevonden, start automatisch Gnome Shell 3D op. Wanneer we willen wisselen, moeten we afmelden en gewoon de andere gewenste omgeving kiezen. Een constante is hier steeds Docky, een lichtgewicht en zeer aanpasbare snelstarterbalk om applicaties op te starten.

Installatie
Zoals zijn grote broer Ubuntu. De installatie herkent zowel W7 als andere linuxdistro's en integreert ze, dankzij grub2, in een opstartmenu. opstartsector.

Software
De live-dvd is meer dan volledig en biedt na opstart direct al een upgrade om de meest recente pakketten te downloaden. Natuurlijk zou dit dom zijn tijdens een live-sessie. Als doorgewinterde ubuntu-gebruiker ging ik op zoek naar 'synaptic' Niets daarvan, nergens te vinden. Dus typte ik al vlug 'sudo apt-get update' aan een commandoregel, gevolgd door een droge 'sudo apt-get install synaptic' Zeer ongebruikelijk, dat geef ik toe, maar tevens ook zeer handig om even vlug de aangeboden softwarelijst te overlopen. Natuurlijk hoef je dit niet per se te doen want LuninuxOS heeft het handige Ubuntu Software Centrum aan boord dat toegankelijk is met een gewone muisklik. Hier vind je alles netjes terug in bibliotheken. De rest is kinderspel. Zowel multimediadrivers als java en flash zijn aanwezig en doen hun ding vanaf de live-sessie.

Hardware
Niets op aan te merken. Een linuxkernel 3.x.x ondersteunt vandaag in het algemeen de meest 'exotische' hardware waarin meestal toch de courante chipsets gebruikt worden.

Aanpassingen
De meest voor de hand liggende aanpassing is natuurlijk de taal en het toetsenbord. Bij een vaste installatie gebeurt dit tijdens de installatie zelf. Zo niet kan je steeds even langs het handige configuratiescherm passeren. Zoals het in een Ubuntu-distro gebruikelijk is, heeft de eerste gebruiker een identificatiewaarde van 1000. Daarmee zijn ook alle datagegevens met deze id-waarde in andere geinstalleerde linuxdistro's op het systeem gewoon toegankelijk. Enkele indrukken vind je hier.

Unity of Gnome Shell ?

Gnome Shell 2D

Unity 3D dash

Besluit
We hebben hier een linux-omgeving met Gnome Shell en Unity. Gnome Shell 3.2 (met nodige uitbreidingen) is de verstekwaarde. De gebruiker zal moeten wennen dat zijn computeromgeving die in de toekomst niet meer bureaublad maar applicatie gericht is. Natuurlijk draait het nog steeds rond die vrije keuze in linux. Kiest men voor Unity, Gnome of KDE ?
LuninuxOS is een buitenbeentje. Zowel Gnome Shell als Unity worden in hetzelfde pakket aangeboden.

In elk geval stellen we vast dat er een tendens is naar eenvormigheid die opgelegd wordt door de hardwarefabrikanten. Kleine handige draagbare smartphones overspoelen de markt.
Elke grafische omgevingsbouwer moet hierin volgen wil hij overleven. De mensen die de linuxdistro's onderhouden hebben dit ook begrepen.
En wij, de nederige gebruikers, moeten ons aanpassen, willen of niet. Diegene die dit verzuimt, rijdt zich gewoon vast in de toekomst en dit geldt niet alleen voor linux. Windows 8 zal ook deze tendens (moeten) volgen.
Dus: klikken met de muis gaat er stil aan uit en het toetsenbord neemt terug een belangrijkere plaats in.
Een heel logische evolutie omdat die 'smartphone-prularia' (zoals ik ze noem en verschoning daarvoor) niet door een muis bediend kunnen worden.

Natuurlijk is dit voor de sedentaire bureaubladgebruiker geen logische (r)evolutie omdat die door de jaren heen juist aangespoord werd om de muis te gebruiken. Logisch dus dat Ubuntu met Unity de troon moest afstaan. Maar geloof me: iedereen zal zich moeten aanpassen en daarmee kan je dus niet vlug genoeg beginnen... Bij wijze van ondersteuning bij deze positieve gedachte geef ik nog enkele adressen mee waar je de sneltoetsen van elke grafische omgeving kan terugvinden.
Voor de Unity grafische omgeving is dat onder andere: http://blogs.unity3d.com/2011/08/24/unity-hotkeys-keyboard-shortcuts-in-unity/
Die van Gnome Shell staan op: http://live.gnome.org/GnomeShell/CheatSheet
Voor de rest, rest er mij nog te besluiten dat LuninuxOS een snelle, stabiele ubuntu-afgeleide is die zowel Unity- als Gnome- aanhangers zal bekoren.

Netrunner 4

Eerste indruk
Voor de eerste van het nieuwe jaar heb ik gekozen voor een op Kubuntu 11.10 gebaseerde distro: Netrunner 4 codenaam Dryland. Wie Kubuntu zegt, zegt natuurlijk KDE. KDE is de meest op Windows gelijkende grafische omgeving en zit hier in deze distro al aan versie 4.7.3. Het belangrijkste programma in elke grafische omgeving is de bestandsbeheerder. Hoewel Konqueror nog steeds van de partij is, is deze in onbruik geraakt en al een tijdje vervangen door Dolphin. Het is het hart van elke gebruikersomgeving waaruit de gebruiker schijven, mappen en bestanden beheert. Het K-menu is tegen alle verwachtingen in de eenvoudige, klassieke menustijl. Deze kan natuurlijk ten allen tijde met een paar muisklikken omgevormd worden tot de meer moderne kick-off programmastarter. Het bureaublad en de taakbalk kunnen naar hartenlust opgesmukt worden met widgets (je kan ze zelfs apart instellen per bureauwerkblad) Een korte standaardtest leert ons al vlug dat java, flash en multimediacodecs al aanwezig op de live-dvd van 1.2 Gb. De generische schermdrivers zijn direct van toepassing maar wanneer men dat wenst kan men ook de nVidia beeldschermdrivers installeren.

Installatie
Deze verloopt zoals bij Kubuntu waarvan Netrunner 4 een afgeleide is.

Software
Wat mij intrigerende aan deze distro was de volgende bewering: "Built on Kubuntu with default integration of Gnome and Wine" Een distro gebouwd op Kubuntu (met KDE) met integratie van Gnome en Wine. Nu moet je weten dat Gnome een andere veel gebruikte grafische gebruikersomgeving is van linux en dat Wine een compatibiliteitslaag is die linux geschikt maakt voor Windowsprogramma's.
Wat vinden we zo al terug in Netrunner 4 ? Een GNU/Linux OS kernel-3.0.0-14 voorzien van een KDE 4.7.3 grafisch x-windows jasje. Als kantoorpakket is LibreOffice (3.4.4) van de partij. Met Mozilla Firefox (7.0.1) voorzien van een handvol handige toevoegingen, Mozilla Thunderbird e-mailprogramma (7.0.1) en Pidgin als chatclient (2.10) kunnen we zo het internet op. De volgende mediaspelers zijn al geinstalleerd: VLC – mediaspeler (1.1.12), Clementine, QMMP een Winamp-achtige muziekspeler, Amarok, Dragonplayer en Gnome player.
Keuze zat zou ik zo zeggen.
Torrentbestanden worden zorgvuldig behandeld met Transmission en met Dropbox kunnen we grote bestanden kwijt op internet.
Gimp (2.6.11) is een toonaangevend fotobewerkingsprogramma dat probleemloos de concurrentie met Photoshop aankan. Kipi is een leuk programma om HDR-foto's in elkaar te knutselen en Gwenview is net iets handiger dan een gewone grafische bestandsviewer. Bovendien vormen VirtualBox (4.12) - waarin we virtuele computers opstarten - en Wine (1.3.32) - waarmee we echte Windowsprogramma's draaien - de kers op de taart. En mochten er nog programma's niet geinstalleerd maar onontbeerlijk zijn, dan kan men steeds terecht bij Synaptic en Muon het softwarecentrum. Enkele indrukken over Netrunner 4 vind je hier.

Multimedia

Widgets

Activiteiten

Aanpassingen
Eerst even iets over de aanpassingen van het systeem.
De mens is een gewoontedier en daarom had ik toch graag enkele meerwaarden aan mijn KDE-computergebeuren willen toevoegen. Gkrellm is al jaren mijn systeemverklikker allerhande: de geheugenactiviteit, schijfstatus, mailcheck, systeemtemperatuur enz. houd ik ermee in de gaten. Zo bewijst het domme Gkhdplop - een Gkrellmonderdeeltje – de gebruiker meer nuttige informatie dan je denkt. Naargelang de kleurschakering kan je zien hoe 'bezig' de processor wel is.
Bij het openen van Wine-applicatie bijvoorbeeld komt dit zeer goed van pas. Je hebt de eerste paar seconden geen enkele aanduiding of uw Windows-applicatie wel goed is gestart. Aan de kleuren van gkhdplop merk je het wel en vermijd je een tweede opstart van de Windows-applicatie. Als PinguyOS-adept kon ik natuurlijk niet zonder Docky, het zeer handige thuisdok met al mijn persoonlijke mappen in. Alles gemakkelijk direct bij de hand zonder eerste Dolphin te moeten opstarten, nu kan dat met 1 muisklik.
Zoals bij elke Ubuntu-achtige krijgt de eerste gebruiker de waarde 1000 achter zijn naam.
Het vernederlandsen van de omgeving gebeurt door middel van een handig configuratiecentrum zoals we dat ook intuitief kennen van bij Windows. Men hoeft echt geen computernerd te zijn om hier niet aan uit te kunnen.
Wie bovendien echt stout is, verwijdert het netrunnerpaneel (de taakbalk onderaan) en maakt een nieuw standaard paneel aan. Je zal zien dat het logo van Kubuntu verschijnt, daarnaast een 'activiteitenicoontje met 3 bollen, daarnaast een icoontje met een overzicht van de virtuele desktops en tenslotte de icoontjes van Dolphin en Firefox. Die kunnen we best gebruiken in het volgende gedeelte van onze aanpassingen, want vanaf nu werkt de gebruiker met 'activiteiten'



Dan nu een woordje over de aanpassingen in de werkwijze van de gebruiker zelf.
Omdat ik een Gnome-fan ben, heb ik de laatste tijd de KDE-omgeving wat verwaarloosd. Tijdens mijn rondvaart in Netrunner 4 was mij de aanwezigheid van de 3 gekleurde bolletjes in het Plasma-menu al opgevallen. Dit zijn Activiteiten en ze zijn ontstaan uit het concept van virtuele bureaubladen. Ze zijn voor het eerst komen opdagen vanaf KDE versie 4.X maar zijn pas echt functioneel vanaf versie 4.5.
Windowsgebruikers kennen geen virtuele bureaubladen, dus ga ik hier allemaal even proberen uit te leggen...
Wat een Windowsgebruiker wel kent. Als Windowsgebruiker ken je hopelijk wel de toetsencombinatie Alt+Tab : de duim op de Alt ingedrukt houden en vervolgens met de wijsvinger op de Tab-toets drukken om zo het gewenste venster te activeren.
Hiermee schakelt men tussen verschillende geopende vensters op eenzelfde (windows)bureaublad.
Omdat te veel vensters nogal vlug onoverzichtelijk worden, kan je in linux meerdere 'virtuele bureaubladen' aanmaken. Als je er bijvoorbeeld 4 definieert dan kan je de bekende kubus activeren (neem de rubriek 3D en virtueel eens door)
Bon, combineer je beide fenomenen, dan kan je dus met Alt-Tab in elk virtueel bureaublad tussen geopende vensters gaan bladeren. Deze mogelijkheid biedt dus veel meer flexibiliteit in vensters en bureaubladen en is voor een linuxgebruiker de gewoonste zaak van de wereld. Menig 'doorwinterde' linuxgebruiker opent eventueel tijdens de opstart van zijn geliefde distro (ongeacht de GUI) enkele virtuele omgevingen waarin hij eventueel bepaalde taken kan opstarten.
Zo kan men op virtueel bureaublad 1 (automatisch) firefox klaarzetten, terwijl men op virtueel bureaublad 2 Thunderbird de mail laat ophalen en op bureaublad 3 in Libreoffice een tekst schrijft.

Deze werkwijze was de KDE-ploeg ook al opgevallen, en ze introduceren in KDE 4 het fenomeen activiteiten.
Vanaf versie KDE 4.5 echter evolueert dit gereedschap tot de nuttige, stabiele werkomgeving die we kunnen gebruiken in deze Netrunner 4.
In feite is het juist hetzelfde zoals hierboven uitgelegd, maar niet in virtuele bureaubladen.
Je gaat dus niet schakelen tussen virtuele bureaubladen, maar tussen activiteiten.

Een simpel voorbeeld zal alles duidelijk maken (ik heb het mezelf ook zo aangeleerd) :
1. Activeer het 'activiteitenmenu' door een rechtermuisklik in de rechterbovenhoek van het scherm. De Supertoets (met het windowsteken op) + Q tegelijk in te drukken heeft dezelfde uitwerking.
2. Klik op nieuwe activiteit aanmaken en vervolgens op 'kloon huidige activiteit' om het ons gemakkelijk te maken.
Er zal nu een nieuwe gekleurde bol toegevoegd worden.
3. Klik op de nieuwe bol om de 'nieuwe activiteit'' te kiezen en wijzig de achtergrondfoto (of kleur) naar keuze om een verschil te maken met vorige activiteit.
4. Druk nu samen op de Windowsknop (supertoets) en Tab juist zoals je dat met Alt-Tab zou doen om tussen vensters te schakelen.
5. Maak eventueel nog een activiteit aan en schakel nu tussen de 3 activiteiten terwijl het Activiteiten menu actief is. Je zal zien dat je schakelt tussen alle aangemaakte gekleurde bollen. Proficiat ! Je hebt geschakeld tussen 3 activiteiten ! Later kan je elke activiteit zelf nog verfijnen met eigen icoon enz.

Volgende stap: activiteiten en vensters.
We vertrekken van de vorige situatie, schakel naar elke activiteit en open nu per activiteit 2 vensters (start 2 programma's) op en schakel eens door de activiteiten (supertoets+Q) Verplaats de duim van de Windowsmenuknop (supertoets) naar de Alt-toets er juist rechts naast en druk enkele keren met de wijsvinger op de Tab-toets.
Hoera ! Je zit nu te schakelen tussen vensters binnen een activiteit. Probeer dit even voor elke activiteit...

En we gaan nog een stapje verder, de apotheose: activiteiten, vensters en virtuele bureaubladen samen !
Eerst maken we een tweede virtueel bureaublad aan door op Ctrl-F8 en vervolgens op + te drukken (geeft niet welke +)
Dat kan ook door op de grote groene + te klikken in de rechteronderhoek.
Merk op dat je nu PER activiteit een 2de virtueel bureaublad aangemaakt hebt.
Check dit even door na elke activiteitsschakeling ook eens Ctrl+F8 te drukken.
Zie je het overzicht nu ? 3 activiteiten, per activiteit 2 geopende vensters en nu dus daaronder per activiteit een 2de LEEG virtueel bureaublad.
Volg je nog ? Niet erg, oefenen is de boodschap en het zal je wel lukken...want straks is het aan jou om je werkomgeving te organiseren ! :-)
Als je nu over de activiteitenicoon in de taakbalk beschikt, kan je die daar activeren en uw activiteiten beheren. Een wit vierkantje wil zeggen dat ze actief zijn. Klik op het vierkantje om ze te stoppen en je zal zien dat er een rood verwijderen-kruisje en een activatiedriehoekje verschijnt.
Echt praktisch.

Bedenking van een nerd zoals ik: wat gebeurt er met een venster in het 2de (onderste) virtueel bureaublad van activiteit 1 wanneer ik met mijn domme kop in activiteit 2 het 2de leeg virtueel bureaublad verwijder ?
Eenvoudig...alles verhuisd naar het vorige virtueel bureaublad in elke activiteit ! Check it out, als daar niet over nagedacht is !

Pfff, je zal nu zeker denken, hoor hem maar bezig met z'n toetsjes...big deal ! Maar weet je nu wat het interessante is aan heel dit activiteitenverhaal ?
Wel, als je gewoon de computer afsluit (geen slapen of slaapstand=suspend to disk of suspend to ram) dan blijven de activiteiten gewoon ergens actief opgeslagen voor de volgende volledige heropstart, hetgeen dus natuurlijk het beoogde effect moest zijn !
Dus geen zorgen meer als de elektriciteit wegvalt, uw hele werkomgeving is safe in KDE dank zij... de activiteiten !

Kompozer via Synaptic

Wine met winetricks

Schakelen tussen vensters

Besluit
Ik moet heel eerlijk zijn. KDE is nooit echt mijn favoriete grafische omgeving geweest. In het verleden heb ik de GUI laten vallen - ten voordele van Xfce en even later Gnome - toen KDE overgeschakelde naar versie 4. De transparante plasmaschermen voelden "te plastiekerig" aan naar mijn gevoel en ik zag niet echt het nut in van 'widgets' Daardoor heb ik deze grafische gebruikersomgeving een lange tijd links laten liggen.

En zelfs nu bij deze test van Netrunner 4 dacht ik bij mezelf: activiteiten...met welke prullen komen ze nu weer af !
Tot ik mezelf echter verplichtte te gaan rondgoogelen op dit item ! Al vlug drong het tot me door dat een gebruiker niet alleen nood heeft aan een persoonlijke 'gepimpte' omgeving om zijn ding te doen, maar ook aan een zeer persoonlijke manier om de 'workflow' in zijn persoonlijke taken te organiseren.
In principe doet een georganiseerde gebruiker hetzelfde met virtuele bureaubladen in een ander omgeving zoals Xfce of Gnome.
Maar onthoud vooral dit: wijsvinger op de Tab-toets en de duim op de Supertoets (windowsknop) en voor je het weet ben je verslaafd aan de wondere activiteitenwereld van KDE. Als je de test met vensters, activiteiten en virtuele desktops wil uitvoeren, vergeet dan niet ergens op een scherm een tekstdocument achter te laten alvorens je de computer afsluit. Voor je het weet ben je vergeten wat je allemaal achtergelaten hebt !

Of ik mijn oude trouwe PinguyOS met Gnome hiervoor ga laten vallen... volmondig ja.
De activiteitenmogelijkheid van KDE is veel te functioneel om zomaar te links te laten liggen ! PinguyOS laat ik gewoon even op de bank zitten.
Met deze Netrunner 4 heb ik de 'verloren KDE-zoon' terug in mijn armen gesloten ! En neen, widgets zeggen me nog steeds heel weinig.
Met het schaamrood op de wangen moet ik toegeven dat ik veel te weinig interesse getoond heb voor de ontwikkelingen van KDE.
Shame on me ! Lang leve de activiteiten !

PinguyOS 11.10 Beta

Eerste indruk
PinguyOS 11.10 is een afgeleide van Ubuntu 11.10. De meerwaarde van Pinguy zijn de talrijkel installaties/instellingen al op voorhand zijn uitgewerkt. Multimedia wordt optimaal ondersteund, flash en java zijn ook al aanwezig op de live-dvd. De 1.7 Gb grote DVD getuigt hiervan. Het betreft hier een beta-versie maar toch sta ik versteld over de zorg waarmee de Gnome-shell zich op mijn scherm vertoont.
De makers van Pinguy hebben zich de moeite getroost om hun traditionele Dockey-menu's op het bureaublad te plaatsen. Klikt men gewoon op het Docky icoontje, dan activeert men ook de Cardapio-menu, die ook als gnome-shell-extention verschijnt in de linkebovenhoek van het scherm. Onderaan vinden we de snelle toegang tot de meest gebruikte programma's, langs de linkerzijde zijn de persoonlijke mappen met een muisklik toegankelijk. Ook eventueel gemounte schijven zijn hier zonder omwegen direct toegankelijk.
Rechts staat dan Conkey te blinken op het bureaublad. Conkey is zeer lichte systeemmonitor waarop de gebruiker met een oogopslag verschillende nuttige systeemgegevens kan aflezen. In elke distro is er wel een gelijkwaardige toepassing die men daarvoor kan gebruiken, meestal is dit gkrellm.
Met de 'windows-menuknop' op ons toetsenbord activeren we de gnome-shell, waarna ons scherm donker wordt.
In dit scherm wordt er verondersteld dat we iets gaan intypen, vooropgesteld dat we natuurlijk weten wat we willen. Op de meest courante zaken zal er correct worden gereageerd: 'mail' zal ons het icoontje van thunderbird voorschotelen, terwijl 'intern' (we hoeven het zelfs niet helemaal in te typen) ons naar firefox zal leiden. De zoekterm 'foto' zal ons de webcam applicatie Cheese voorstellen, terwijl we in feite het fotobewerkingsprogramma Gimp voor ogen hadden. Geen nood er zijn 2 menuitems bovenaan in het scherm, de ene is Vensters de andere Toepassingen. Door met de muis op 'Toepassingen' te klikken verschijnen alle geinstalleerde programma's op ons scherm. Is het aanbod nogal overweldigend, dan kan men desgewenst in de rechterkolom de filter toepassen in een menu.
Hier kan men dan gewoon het betreffende programma-icoontje aanklikken om het programma te starten of men kan het naar de verticale snelmenu slepen aan de linkerzijde van het scherm.
Dit Gnomeshell-snelmenu heeft in principe niets te maken met het Docky-menu op het bureaublad en is in deze Pinguy in feite (een beetje) overbodig. Maar Pinguy heeft besloten om Gnome 3 volledig te ondersteunen en dan gebeurt dat ook.

Installatie
De installatie van Pinguy verloopt zoals bij de moederdistro (Ubuntu) volledig vlekkeloos d.m.v. Ubiquity.
Tip: Ik werk met 2 ext4-linuxpartities op mijn schijf. De ene is mijn permanente werkdistro -momenteel PinguyOS 11.04 64bit met Gnome 2.32- de andere partitie reserveer ik voor mijn testen. Na de installatie van een nieuwe distro op deze testpartitie heb ik in een mum van tijd de perfecte persoonlijke instellingen ter beschikking. Heel eenvoudig: ik kopieer gewoon de persoonlijke programma-instellingen naar de home-map van de verse distro. Om dit te doen, moet je in uw stabiele homemap eerst ctrl-H indrukken om alle verborgen mappen zichtbaar te maken. In linux hebben alle verborgen mappen een puntje vooraan. Onder deze verborgen mappen staan uw persoonlijke instellingen van de meeste programma's. De mappen die ik overkopieer van de oude naar de nieuwe distro zijn: .mozilla (met alle favorieten en add ons) .mozilla-thunderbird en .thunderbird (ik heb direct alle mailstellingen ter beschikking zonder te configureren, de mailbox zelf staat dan weer op een andere linuxpartitie) .filezilla (met alle login-gegevens van uw website) .wine (alle vooordien geinstalleerde programma's onder wine zonder een enkele installatie) .gimp-2.6 (met alle scripts en plugins) .remmina (logingegevens voor een server op afstand) .gkrellm2 (een andere systemmmonitor zoals conkey) .Virtualbox enz.
Het loont zeker de moeite om nog eens rond te snuisteren in uw oude home-map. Op die manier bespaar je veel configuratietijd in de nieuwe, verse distro. Zo doe ik dit zonder problemen voor mozilla en thundebird al vanaf versies 3.x en 1.x.
Enkele indrukken over PinguOS 11.10 beta vind je hier.

Configuratieschermen

Gnome-shell met toepassingen

Schermversnelling vereist

Software
Natuurlijk is er heel wat lekkers terug te vinden op de 1.7 Gb dvd. Hier een in het kort bloemlezing over de belangrijkste pakketten. Surfen doet men met Firefox 8.0 (NL), mailen kan met Thunderbird 7.0.1 (NL) alle kantoortaken verlopen vlekkeloos met Libreoffice 3.4.3 (NL) Foto's bewerken kan met de laatste stabiele versie van Gimp 2.6.11 (2.7.3 is onder test en zal eind dit jaar uitkomen als 2.8) Verder staat Wine 1.3 al netjes voorgeinstalleerd en multimedia bestanden vinden hun weg naar de luidsprekers en het beeldscherm via een hoop toepassingen zoals Videolan, Totem, Clementine en indien nodig het XBMC Media Center. Alles wat ons hartje begeert en als dat dan toch niet genoeg zou zijn kunnen we altijd met Synaptic (of Ubuntu softwarcentrum) de ontbrekende pakketten installeren.

Hardware
Mijn Aldi-scherm werkte al van in het begin, tijdens de evaluatie van de live-dvd, perfect samen met de generische schermdriver (Gallium 0.4) die de Gnome-shell minstens nodig heeft. Op het forum waren er nog wel meldingen van bugs die te maken hadden met de echte niet-vrije stuurprogramma's. Vermits mijn nVidia kaart het perfect deed, heb ik deze drivers niet uitgetest. Vergeet niet dat we hier met een beta-versie te doen hebben indien je moeilijkheden zou ondervinden op dit vlak.

Aanpassingen
Enkele eenvoudige aanpassingen zijn eerder wenselijk doch niet noodzakelijk en behelzen enkel omvormen van de Gnome omgeving naar onze landstaal. Hier en daar ondervindt men nog wat scherpe onvertaalde kantjes die volledig verdwijnen door het 'language-pack-gnome-nl-base' te installeren. Het toevoegen van de Nederlandstalige pakketten van alle software kan je met uiteraard ook Synaptic. Wanneer enkele programma's (nog niet) vertaald zijn, is dat omdat nog niemend ze vertaald heeft. Voor de meeste hulpprogrammaatjes is dit wel het geval.

Gnome-shell met vensters
en virtuele tabbladen

Multimedia out of the box

Firefox 8 met add-ons

Besluit
De epiloog, het belangrijkste van dit verhaal... ;-)
Vergeet zeker niet dat dit een beta-versie is met Gnome 3 als opvolger van de vorige Gnome 2.32 die volledig stabiel is. Gebruikers die definitief in zee willen gaan met PinguyOS raad ik dan ook aan de vorige PinguyOS 11.04 32 of 64 bit versie permanent te installeren.

Het zal jullie -de geinteresseerde linuxgebruikers- zeker niet ontgaan zijn dat gedurende enkele weken geleden al, Linux Mint geruisloos de fakkel overgenomen heeft van Ubuntu als de bekendste, belangrijkste linuxdistro in het linux-universum. Misschien heeft dit te maken met Canonical's Ubuntu overstap van Gnome naar Unity als belangrijkste grafische omgeving. Was dit de oorzaak van het tanen van de Ubuntu-ster, wie zal het zeggen ?
Maar laten we niet vergeten dat zowel Linux Mint als PinguyOS op de drempel staan van een dergelijke keuze. De stabiele, algemeen ondersteunde Gnome 2.3.x-omgeving zal men moeten inruilen voor wat modernere Gnome 3.2.x. wil men compatiebel blijven met de software van Ubuntu. Men mag niet vergeten dat -daaraan verbonden- natuurlijk een heel groep gebruikers hangt, die zich ook willens nillens moeten aanpassen aan de vernieuwingen die op stapel staan.
Linux Mint 12 (codenaam Lisa) heeft het mintmenu al aangepast naar Mate omdat die met compatibiliteitsproblemen kampte met Gnome 3. PinguyOS probeert ook de mintmenu-liefhebbers uit eerdere veries niet tegen de haren in te strijken en biedt een lichte bruikbare menu aan die luistert naar de naam Cardapio.
Natuurlijk komt het voor de gebruiker hierop neer: buigen of barsten, of het nu Unity of Gnome 3 is. In het licht deze evolutie zal het onwaarschijnlijk zijn, aldus PunguyOS, of er wel een RC van deze distro zal uitkomen.
Men kijkt nog liever even de kat uit de boom door op Linux Mint te wachten. De onrustige, ontevreden gebruikers onder ons kunnen natuurlijk altijd hun eieren in een andere korf leggen en overstappen naar een andere grafische omgeving zoals KDE of Xfce. In elk geval is mijn keuze dan vlug gemaakt: ik wens in de toekomst nog steeds gebruik te maken van de voordelen die Gnome biedt over andere omgevingen en/of besturingssystemen. Ondanks dat het hier een beta-versie betreft, heb ik PinguOS 11.10 op geen enkele fout kunnen betrappen.

Vanaf vandaag prijs ik dus persoonlijk PunguyOS de hemel in, deze PinguyOS 11.10 vormt een perfecte aanloop hiervoor. En omdat het toch bijna sinterklaas is, had ik graag een POP-mailchecker in Conkey zodat ik hem niet zelf manueel moet toevoegen. En terwijl mijn schoentje er toch staat, had ik ook graag de applicatie Webilder terug gehad in een volgende versie van PinguyOS met Gnome 3. Dit is een banaal speeltje dat om een bepaald interval een foto van Flickr op het bureaublad toont. Zeer verslavend en verrassend leerrijk voor een beginnend amateur-fotograaf die ik soms probeer te zijn, mar dit volledig terzijde...

Kororaa 15

Eerste indruk
Het is alsof Gnome met versie 3 zich aansluit bij de nieuwe wind die onder de grafische gebruikers omgevingen (GUI) waait. In veel GUI's wordt er langzaam maar zeker afgestapt van de traditionele menustructuur die we al tientallen jaren kennen. Die overgang gebeurt heel geleidelijk en de oorzaak daarvan is volgens mij de miniaturisering. Kleine schermpjes hebben nu eenmaal niet genoeg plaats om menu's en applicaties samen te tonnen. Dus wordt er liefst met de duim gebladerd tussen allerlei grote kleurrijke iconen op een (veel te) klein scherm. Iedereen - ook Linus Torvalds - is natuurlijk vrij om hierover zijn opinie te hebben. Deze Gnome Shell (GS) van Gnome 3 is inderdaad wel wat even wennen.

Installatie
Kororaa laat zich gewillig naast Windows 7 installeren d.m.v. anaconda een grafische installeer programma. What 's in a name ? ;-) Wanneer er geen aanpassingen gedaan werden tijdens de installatie, dan zal de Windows 7-optie onder de 'Other' menukeuze komen te staan. Gewoon de naam 'Windows' was een mooiere oplossing geweest, maar Grub 2 doet natuurlijk wel zijn werk en laat je kiezen tussen de geinstalleerde besturingssystemen.

Waar heb ik dit nog gezien ?

Meerdere vensters, meerdere bureaubladen

Multimedia , flash en Java zijn klaar

Aanpassingen
Kororaa maakt gebruik van de openbron besturing nouveau voor nVidia kaarten. Wanneer Kororaa 15 opstart zullen deze automatisch opgestart worden en is Gnome 3 gebruiksklaar. Als echter deze drivers niet geactiveerd werden, dan valt het systeem met een melding terug naar de klassieke Gnome omgeving met menu's. De gebruiker kan dan alsnog de nVidia 3D-drivers installeren met de 'additional drivers' tool. Met de 'tweak tool' kan men wat summiere wijzigingen aanbrengen aan de GS-configuratie. Normaal bevatten de vensters 3 knoppen (minimaliseren, maximaliseren en sluiten) In GS heeft men de minimaliseren-knop weggelaten. Logisch, want wanneer het aantal open vensters de boel onoverzichtelijk maakt, hoeft men niets meer te minimaliseren omdat men een venster ten allen tijden kan toewijzen aan een nieuw virtueel bureaublad. En zoals steeds zullen er in de toekomst nog wel wat Gnome Shell-thema's en extentions bijkomen. Er is zelfs al een alfa-versie van een GS-uitbereiding die de klassieke Gnome Menu terug installeert ! Enkele indrukken over Kororaa 15 vind je hier.

Een thema toegevoegd

Yum-extender in actie

Kororaa naast Windows in virtualbox

Besluit
Mijn besluit gaat dit keer niet over hoe goed en stabiel Kororaa 15 wel is. Alles wat ik in de USB-poorten stak werd herkend en geconfigureerd. Dit staat dus buiten kijf. In tegenstelling tot de echte Fedora is op het gebied van multimedia deze Kororaa 15 voorzien van alle drivers en gebruikt Videolan als audio- en filmspeler. Het hulpprogramma 'Autoten' om multimedia te installeren is hier dus volledig overbodig (lees meer daarover in de bespreking van Fusion) Flash en Java zijn ook al geintegreerd in deze live-dvd. De nog ontbrekende software voegen we toe met de software-installeerder van dienst. Hier luistert die naar de naam 'yum-extender' Dit is -zoals de naam zelf zegt- een grafische schil op het commando 'yum' waarmee men op een gemakkelijke, visuele manier de RPM-softwarepakketten installeert.

Wat wel wat voor wat verwarring zorgde, was de aanwezigheid van 'Synaptic' de andere softwarebeheerder uit Ubuntu-distro's. Toen deze zijn repositorylijsten niet bijwerkte, dacht ik even aan een serieuze bug en had ik Kororaa bijna aan de kant geschoven. Gelukkig ontdekte ik juist op tijd 'yum extender' of je had deze bespreking niet gelezen ... ;-)

Wat mij dus wel intrigeerde was de grafische omgeving in Gnome 3: de Gnome Shell. Laat duidelijk zijn dat ook Ubuntu doorgaat met Gnome 3 maar met Unity als grafische schil. Even wat simpele uitleg over de Gnome Shell: door de muis naar de linkerbovenhoek te brengen activeren we de Activiteiten-modus van de Gnome Shell. Het bureaublad wordt donker en er verschijnt links een knoppenbalk (dash) waarop we programma-icoontjes naar keuze kunnen laten vallen. Dit is dus een gepersonaliseerd menu (net zoals bij...)
Een zoekterm rechtsbovenaan filtert alles wat we intypen en probeert zo voor te schotelen wat we eigenlijk zoeken. Toegegeven, in het begin miste ik dus duidelijk een menustructuur. Na een poosje echter ging de muispijl automatisch naar de Activiteiten-plaats (linkerbovenhoek) of activeerde ik het door de Windowsknop in te drukken. Tussen de verschillende geopende bureaubladen bladeren doe gewoon door Ctrl-Alt-Pijltje Omhoog/Omlaag. In dit Activiteiten bureaublad kan men met Ctrl-Alt-PgUp/PgDn ook toegang krijgen tot de menu's. Een verbetering - die ik nog zou willen zien - is dat men voor een opgezocht document/bestand in het Activiteiten-scherm een contextmenu zou inbouwen met de meest gebruikelijke 'acties' die men zoal met een bestand kan doen, zoals: openen met, in prullenbak gooien enz. En als het even kan het pad of enige indicatie over welk bestand het eigenlijk gaat, want als men de zoekactie te vaag maakt, krijgt men te veel mogelijkheden met dezelfde naam. Maar misschien (is) komt daar wel een uitbereiding voor. Langs de andere kant ... wie ben ik ? :-)

Dat we met GS dus ook met persoonlijke smaak te doen te hebben bewijst deze link over hoe uitgerekend Linus Torvalds deze Gnome Shell maar niks vindt ! Hij noemt de GS zelfs het een 'unholy mess' Maar enige nuance is hier wel op z'n plaats. Torvalds is een programmeur en dan nog eentje die gespecialiseerd is in linuxkernels. Waarschijnlijk zal hij ook wel een grafische X-omgeving op zijn machine draaien, doch voor hem is dit bijzaak ... denk ik.
Uit wat ik kan lezen, heeft ook hij al wat rondzwervingen gemaakt met GUI's om dan uiteindelijk bij Xfce te belanden. Geen Gnome of KDE meer voor Torvalds. Enkele beweringen die hij hier doet in heb ik dus even uitgetest en moet ik ontkrachten. Ik kon dus wel 2 verschillende terminalvensters openen door 'terminal' te typen in het Activiteiten scherm en er dan nog tussen schakelen ook. Dit komt omdat Kororaa 15 al een deel GS-uitbreidingen aan boord heeft (het commonpakket) in de Gnome Shell. Over de andere GS-distro's zoals Arch, OpenSuse en Fedora zelf, kan ik natuurlijk niet oordelen.
Meer uitbreidingen installeer je ook d.m.v. de yum-extender wanneer je filtert op 'gnome shell extensions'

Ik moet dus ook een van die 'idioten' zijn die deze Gnome Shell in Kororaa 15 (met uitbreidingen !) best bruikbaar vind, alhoewel ik voor sommige handelingen in het begin wel even een moment moest nadenken bij gebrek aan een menu. Het is best mogelijk dat Torvalds nog bestanden kopieert met een 'cp' commando in een terminalbox. Maar is dit niet waar het allemaal om gaat met GUI's ? Gewoon een computer besturen en functioneel maken met een of andere grafische omgeving. Tijden veranderen, GUI's ook en of men het nu wil of niet... we moeten ons aanpassen of zoals Torvalds naar alternatieven gaan zoeken.
Gelukkig voor hem, zijn er die in overvloed in linuxland. ;-)

Dream Studio

Eerste indruk
Laat ik het eerst even hebben over de naam: Dream Studio. Toen ik de omschrijving las van deze distro dacht ik dat Ubuntustudio zijn naam en logo had gewijzigd. Het logo doet me steeds denken aan een 45-toeren spindle zoals men die jaren geleden in het gat van een 45 toeren vinylplaat stak, om ze dan op de draaitafel te leggen. Niets daarvan. Vervolgens meende ik dat Dreamlinux, eindelijk, van z'n oudbollige omgeving was afgestapt en een nieuwe weg was ingeslagen. Maar ook dit bleek ijdele hoop want Dreamlinux is nog steeds op de zeer stabiele Debian-distro gebaseerd, vandaar nog steeds de eerder klassieke, verouderde omgeving. Dus Dream Studio is een gloednieuwe linuxdistro, gebouwd op de Ubuntufundering 11.04 met als doel de gebruiker met grafische en audiovisuele toepassingen in de watten te leggen. Dat deze distro naast Gnome ook in de Unity-omgeving draait was dan weer voor mij een nieuwe uitdaging, maar eerst kunnen wij de DVD even live uitproberen. Niet zozeer de audiotoepassingen trekken mijn aandacht, maar eerder de grafische. Sinds enkele jaren ben ik mij ook gaan interesseren in fotografie. En wie fotografie zegt, denkt natuurlijk direct aan Photoshop. Wel daar wilde ik als fervent linuxgebruiker nu eens niet aan toegeven en zag dan me dan ook genoodzaakt om Gimp even onder de knie te krijgen. Dus vinden we die mooi netjes geinstalleerd terug naast nog een hele resem andere grafische en videoprogramma's waaronder Blender, Luminance HDR (vroeger Qtpfsgui), RAWTherapee, Darktable, Phatch (van Photo en batch) Ardour, Audacity, Cinelerra, Pitivi enz. kortom te veel om op te noemen.

Installatie
Deze Dream Studio DVD van 2.3Gb kan desgewenst live ge-evalueerd worden (steeds in het Engels) maar kan uiteraard ook geinstalleerd worden (in het Nederlands) waarna de distro volledig tot z'n recht komt. De eerste mededeling na de installatie laat je weten dat de Unity-omgeving niet kan gestart worden omdat niet de juiste hardware werd gevonden. Dus start Dream Studio met de gewone Ubuntu-klassieke Gnome-omgeving. Maar geen nood, indien de juiste schermkaart gevonden wordt, komt de Ubuntukloon dan ook traditiegetrouw aandraven met de mededeling dat er drivers gevonden zijn voor uw (nVidia) schermkaart. Het is pas daarna dan dat het systeem in de Unity-omgeving opstart. Tot op heden kon ik steeds genoegen nemen met de aanbevolen schermkaartinstelling (versie current) Maar in deze distributie trad er een installatiefout op zodat ik verplicht werd om de experimentele 3D-ondersteuning te nemen voor nVidia-kaarten. En experimenteel wil dus zeggen dat men vroeg of laat narigheid kan verwachten... Enkele indrukken van Dream Studio vind je hier.

Dream Studio naast Windows 7

3D experimenteel

Dash met alle applicaties

Hardware
Zoals gezegd, narigheid, want toen ik de traditionele 3D-kubus activeerde in de CompizConfig instellingenbeheerder, had ik een bureaublad met twee vlakken dat rond de verticale midden-as draaide. Geen Unity meer, enkel een blanco bureablad. Met het aanmaken van paar snelstarters (met daarin de commando's van enkele nuttige programma's) op het bureaublad heb ik me dan wel een weg kunnen banen uit deze impasse. Voor de rest heb ik geen enkel probleem vastgesteld.

Software
Bomvol met audio en videoprogramma's zit deze Dream Studio. Als hobbyfotograaf vond ik het wel een hele afknapper dat Photivo niet geselecteerd werd om bij op de live DVD te staan. Photivo is een zeer krachtig RAW-fotobewerkingsprogramma dat ook voor Windows verkrijgbaar is. Wie hobbyfotografie zegt, zegt ook simpleviewer van Adobe. Simpleviewer is een gratis programma om foto-albums te maken en zelfs door professionele fotografen wordt gebruikt. Maar eerst moet Adobeair Application Installer geinstalleerd worden. Deze staat gewoon in het Ubuntu Software centrum. Simpleviewer ga je bij Adobe zelf halen, maar de installatie daarvan stopt met foutcode 1. In mijn tweede distro (PinguiOS 10.10.2 LTS) ging dit echter vlekkeloos en dat kan je ook lezen op diverse fora. De oplossing is even logisch als simpel. Ik kopieerde gewoon de map svBuilder van mijn oude linuxdistro naar mijn home-map in Dream Studio en had vrije toegang naar al mijn albums. Deze bug is gekend bij Adobe maar de kans is groot dat er daarvoor geen oplossing zal komen.In de rubriek audio vond ik nergens mijn favoriete mediaspeler Videolan (Vlc) terug. Zowel Photivo als Vlc kon ik moeiteloos met Synaptic aan mijn distro toevoegen. Verder fungeert Dream Studio natuurlijk ook als gewone allround computer met Firefox 6, Libreoffice 3.3.0, Evolution, Pidgin enz. Voor de echte multimediafanaat bestaat er nog een distro, ArtistX, waar men zelfs 4.7 Gb aan audo-visuele programma's terugvindt opp een live-DVD met de klassieke Gnome-omgeving. Maar met synaptic kan men natuurlijk a volonte dezelfde software toevoegen aan deze distro en bovendien draait deze de nieuwste Unity-omgeving... en daar was het mij om te doen.

Bureaubladwisselaar

Multimedia

Ubuntu Softwarecentrum

Aanpassingen
Deze distro is in principe identiek aan Ubuntu 11.04 en behoeft geen enkele aanpassing, tenminste als je over de juiste beeldschermkaart beschikt. In het forum werd dit euvel al wel aangekaart en zal er op termijn wel een patch uitkomen voor Compiz. Ben je echt niet bezig met muziek, dan kan je in het Configuratiescherm/Persoonlijk/Opstarttoepassingen de Jack Audio Control uitvinken. Voor de ontdekkingsreizigers die moeilijkheden hebben met de overstap van de Gnome-omgeving naar Unity heb ik nog een volgende tip: open een terminal en tik daarin 'gnome-panel'
Doe dit niet in Dash, want dit leidt tot niets.

Besluit
Eerlijk gezegd heb ik deze distro maar getest om eens van de Unity-omgeving te proeven. Unity is (maar) een plugin voor Compiz (zie configuratiescherm van Compiz). Dit wil zeggen dat wanneer de 3D-functie niet ingesteld is, je geen Unity kan gebruiken en de computer moet besturen met de Ubuntu-klassiek opstart. Als aan alle voorwaarden voldaan zijn, dan is Unity voor kleine schermen best bruikbaar en bijna noodzakelijk. Het verschil met het klassieke gnome-(menu)panel is de Launcher-balk met grote knoppen links van het scherm. Waar ik me wel wat aan gestoord heb, is de ontkoppeling van de menubalk van geopende vensters aan de schermbalk bovenaan. Dit is in principe geen probleem op een klein schermpje, maar als men 3 vensters geopend heeft op een groot scherm, moet men al eens switchen om de menubalk van het actieve venster bovenaan in de schermbalk te krijgen. Bovendien mis ik instelmogelijkheden met de rechtermuisknop. Het werken met meerdere bureaubladen wordt bij Dream Studio dan weer netjes opgevangen door een bureaubladwisselaarknop in de launcher op te nemen. In hoeverre dat bij Ubuntu is, weet ik niet. Als je de launcher nu eens onderaan in het scherm probeert te zetten - wat mij overigens niet gelukt is – dan vind ik dat de launcher verdacht veel gelijkenissen vertoont met de taakbalk van Windows 7. Ook daar kan je applicaties kwijt en staan de open programma's verscholen achter een knop. Bewust of onbewust ? Tot zover de Launcher.
Dan hebben we nog het begrip Dash. Dash komt bij mij over als een submenu van de Launcher: staat een item (nog) niet in de Launcher, open dan Dash en zoek het op, sleep het naar de Launcher en voeg het toe. Nu, zo nieuw is dit allemaal niet want er bestaan in linux nog meer handige applicatiestarters. Zo is het ook altijd wel handig om over een Zoekfunctie te beschikken in Dash... op voorwaarde dat men natuurlijk weet welke applicatie men zoekt! Ik wilde bij wijze van test gewoon eens het gnome-menu starten (zie aanpassingen) en hoewel dit een toepassing is die op de schijf staat, werd die niet gevonden maar werd er wel een voorstel gedaan om iets nutteloos te downloaden.
Dat er in Dash de mogelijkheid geboden wordt om applicaties te downloaden lijkt mij wat overbodig... beschikken we niet over Ubuntu Softwarecentrum en Synaptic ? Gelukkig is het toevoegen van al deze applicaties gratis, welke methode men ook verkiest.

Dus, wat mij betreft is deze Unity-omgeving nog maar eens een nieuwe, andere manier om een computer te besturen. Niets meer, niets minder. Deze lauwe verwelkoming van mijnentwege heeft niets te maken met mijn vastgeroeste gewoontes in andere grafische omgevingen. Integendeel, wanneer iets beter, functioneler is zal ik dat ook wel toegeven en heel zeker zal de functionatiteit van de Unity-omgeving wel uitbreiden. Ook al zijn de toetsenbordcombinaties (Supertoets+cijfer of letter) best wel handig op een netbook, zolang ik mij achter mijn desktopcomputer-annex-muis bevindt, blijf ik bij hoog en bij laag verkondigen dat Linux Mint 11 Katja (voor de beginner) en vooral PinguiOS 11.04.1 (voor de gevorderde beginner) nog steeds veeeeeel functioneler zijn dan Ubuntu Natty Narhwal met Unity. Tot spijt van wie't benijdt.